Fjalori i Programimit
Kartat Kontakt

Java

Gjuha që mësohet shumë në shkolla e fakultete dhe që përdorin bankat, Android-i dhe kompanitë e mëdha. · 26 terma

Abstract class

Klasë abstrakte

Klasa abstrakte është një klasë „gjysmë e gatshme“ që s'mund të përdoret direkt për të krijuar objekte — shërben si bazë për klasa të tjera, që duhet t'i plotësojnë metodat e saj abstrakte.

ArrayList

ArrayList-i është një listë në Java që rritet dhe zvogëlohet vetë — mund të shtosh dhe të heqësh elemente kur të duash, ndryshe nga vargu i thjeshtë. Është struktura që përdoret më shpesh në Java.

Arrays (Java)

Vargjet në Java

Vargu në Java ka madhësi fikse që e cakton kur e krijon, dhe mban vetëm vlera të të njëjtit tip. Nëse të duhet një listë që rritet, përdor ArrayList.

Constructor

Konstruktor

Konstruktori është një metodë e veçantë që ekzekutohet automatikisht kur krijon një objekt të ri me new. Përdoret për t'i dhënë objektit vlerat fillestare. Në Java ka të njëjtin emër me klasën.

Enhanced for loop (for-each)

Cikli for-each në Java kalon nëpër çdo element të një vargu ose liste pa u marrë me indekse: for (String emri : emrat). Është mënyra më e lexueshme kur të duhen vetëm vlerat.

Exceptions in Java

Përjashtimet në Java

Java-ja i trajton gabimet me exceptions: kodin e rrezikshëm e fut në try, gabimin e kap në catch. Disa exception-e janë „checked“ — kompajleri të detyron t'i trajtosh ose t'i deklarosh me throws.

final

Fjala final në Java do të thotë „s'ndryshon më“: një variabël final s'mund të marrë vlerë të re (si const në JavaScript), një metodë final s'mund të mbishkruhet, dhe një klasë final s'mund të trashëgohet.

Generics (<T>)

Gjenerikët

Gjenerikët të lejojnë të shkruash klasa dhe metoda që punojnë me çdo tip, duke e treguar tipin brenda kllapave < > — p.sh. ArrayList<String> mban vetëm tekste. Kështu kompajleri i kap gabimet që herët.

HashMap

HashMap-i ruan çifte çelës–vlerë në Java, si dictionary-ja në Python: e gjen vlerën shumë shpejt sipas çelësit. P.sh. emri i nxënësit → nota.

IntelliJ IDEA

IntelliJ IDEA është IDE-ja më e përdorur për Java: të sugjeron kod, t'i gjen gabimet ndërsa shkruan dhe të ndihmon ta rregullosh projektin. Versioni Community është falas; Eclipse dhe NetBeans janë alternativa të tjera.

Java

Java-ja është një gjuhë programimi e njohur dhe e rreptë, që përdoret shumë në shkolla e fakultete, në aplikacione Android dhe në sisteme të mëdha të bankave e kompanive. Pavarësisht emrit, s'ka lidhje me JavaScript-in.

JDK & JRE

JDK-ja (Java Development Kit) është paketa që e instalon për të shkruar programe Java: përmban kompajlerin javac, JVM-në dhe mjete të tjera. JRE-ja është vetëm pjesa që duhet për t'i ekzekutuar programet. Si fillestar, instalo një JDK, p.sh. OpenJDK.

JVM (Java Virtual Machine)

Makina virtuale e Java-s

JVM-ja është programi që e ekzekuton kodin Java. Kodi yt përkthehet në bytecode, dhe JVM-ja e ekzekuton atë në çdo sistem — Windows, Mac apo Linux. Kjo është arsyeja e motos së Java-s: „Shkruaje një herë, ekzekutoje kudo.“

Maven & Gradle

Maven-i dhe Gradle-i janë mjetet që menaxhojnë projektet Java: shkarkojnë libraritë që të duhen (varësitë), e kompajlojnë kodin dhe e paketojnë programin — si npm-i për JavaScript ose pip-i për Python.

Method overloading

Mbingarkim metodash

Overloading-u do të thotë të kesh disa metoda me të njëjtin emër, por me parametra të ndryshëm. Java-ja zgjedh vetë cilën ta thërrasë sipas argumenteve që i jep.

NullPointerException

NullPointerException-i është gabimi më i famshëm i Java-s: ndodh kur përpiqesh të përdorësh një variabël që s'tregon te asnjë objekt (është null) — p.sh. kur thërret një metodë mbi të.

package & import (Java)

Në Java, klasat organizohen në package (si dosje), p.sh. java.util. Me import e merr një klasë nga një package tjetër, që ta përdorësh në skedarin tënd — p.sh. import java.util.ArrayList;.

Primitive types (int, double, boolean, char)

Tipet primitive

Java-ja ka tetë tipe bazë (primitive) për vlera të thjeshta: int për numra të plotë, double për numra me presje, boolean për true/false, char për një shkronjë, plus long, short, byte dhe float. Ndryshe nga Python-i, tipin duhet ta shkruash vetë.

public static void main

Metoda main

public static void main(String[] args) është pika ku nis çdo program Java — JVM-ja e kërkon këtë metodë dhe e ekzekuton të parën. Fillestarët shpesh e kopjojnë pa e kuptuar, por çdo fjalë ka kuptim: public (e arritshme), static (pa objekt), void (s'kthen asgjë).

public, private, protected

Modifikuesit e aksesit

Modifikuesit e aksesit vendosin kush mund ta përdorë një klasë, metodë ose variabël: public — kushdo; private — vetëm brenda klasës; protected — klasa dhe ato që e trashëgojnë. Janë mënyra si Java-ja e zbaton kapsulimin.

Scanner (keyboard input)

Scanner-i është klasa që e përdor në Java për të lexuar çfarë shkruan përdoruesi në tastierë — si input() i Python-it. nextLine() lexon një rresht teksti, nextInt() një numër.

Spring Boot

Spring Boot-i është framework-u më i njohur për të ndërtuar backend dhe API me Java. E përdorin shumë bankat dhe kompanitë e mëdha; me pak kod nis një server të plotë.

static

Fjala static do të thotë që një variabël ose metodë i përket vetë klasës, jo çdo objekti veç e veç. Mund ta përdorësh pa krijuar objekt — p.sh. Math.sqrt(16) — dhe vlera static ndahet nga të gjitha objektet.

Streams (Java)

Stream-et në Java të lejojnë t'i përpunosh listat në stil funksional — filter, map, sum — në një zinxhir të lexueshëm, në vend të cikleve të gjata. Janë si map/filter/reduce i JavaScript-it.

String & equals()

Në Java, tekstet (String) krahasohen me .equals(), jo me ==. Shenja == kontrollon nëse janë i njëjti objekt në memorie, jo nëse kanë të njëjtën përmbajtje — një nga gabimet më të shpeshta të fillestarëve.

System.out.println()

System.out.println() shfaq tekst në konsolë dhe kalon në rresht të ri — si print() i Python-it. System.out.print() bën të njëjtën gjë, por pa kaluar në rresht të ri.